NE MUTLU TÜRKÜM DİYENE,  TÜRKİYE CANIM FEDA SANA,  www.bilgeadam.npage.de Sitesi ADNAN ÖZTÜRK byAdnanoe Sunar..


| ANASAYFA | HAKKIMIZDA | SORULARLA İSLAMİYET | DİB-DİYANET İŞLERİ | C.C EMANET OLUNUZ | KURANI KERİM DİNLE | KURANI KERİM TEFSİRİ | İSLAMİYETİN TEMEL ŞARTLARI | İMANIN ŞARTLARI-MENTÜ | NAMAZ SÜRELERİ | NAMAZIN MANASI | BİR NAMAZIN ÖYKÜSÜ | NAMAZ KILARKEN HALİMİZ | NAMAZ DİNİN DİREĞİ VİDİO | RESİMLE 2 REKAT NAMAZ | HADİSİ ŞERİFLER | İSLAM İLMİHALİ | DUA | EĞİTİM | BİLGİ | ALLAHA GİDEN YOL | HARUN YAHYA | B.SAİDİ NURSİ | EZANDAN RAHATSIZ OLANLAR | KURAN MEKTEBİ | 3 AYLAR MİRAÇ KANDİLİ | 3 AYLAR BERAT KANDİLİ | MEZHEBLER | ŞİFALI BİTKİLER | TEMA VAKFI
SİZİNDE İNTERNET'de SİTENİZ OLSUN, WWW.BEDAVA-SİTEM.COM'DAN NASIL SİTE ALINIR ve YAPILIR. =TÜRKÇE =ALMANCA =İNGİLİZCE
[BEDAVA SİTE YAPILIŞ ANLATIMI] [BEDAVA SİTE TÜRKÇE'si .tr.gg] [BEDAVA SİTE ALMANCA'sı .de.tl] [BEDAVA SİTE İNGİLİZCE'si .page.tl]
Ne Mutlu TÜRK'üm Diyene, www.ergenekon-destani.tr.gg  Saraylarda süremem dağlarda sürdüğümü,Bin cihana değişmem şu öksüz Türklüğümü. TÜRK/TURAN BİRLİĞİ,
            byAdnanoe.Ne Mutlu TÜRK'üm Diyene, www.ergenekon-destani.tr.gg  byAdnanoe

Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla. Allahım Yalnız Senden Yardım İstiyorum, Beni, Annemi, Kardeşlerimi, ve Tüm sevdiklerimi,Bildiğimiz ve Bilmediğimiz Hertürlü beladan Kötülüklerden Sen Koru, ve  Bildiğimiz ve Bilmediğimiz  İyiliklerin Hepisini istiyorum, iyi insanlarla karşılaştır,  AMİN...!  byAdnanoe

FATİHA SÜRESİ  Elhamdulillâhi Rabbilâlemin Errahmânirrahîm Mâliki yev midîn İyyake na’budu Ve iyyake nestaînu
            İhdina essirâta el mustekime sirâta ellezîne en amte Aleyhim ğayrilma’dubi aleyhim ve La eddâllîne
            Rahman Rahim Allah’ın adıyla
            1-2-3 Hamd, Alemlerin Rabbi, Rahman, Rahim ve Din gününün maliki olan Allah’adır.
            4 Biz yalnızca Sana ibadet eder ve yalnızca Sen’den yardım dileriz.
            5-6 Bizi dosdoğru yola ilet, kendilerine nimet verdiklerinin yoluna, gazaba uğrayanların ve sapıklarınkine değil. AYETEL KURSİ Allahü lâ ilâhe illâ hüvel hayyül kayyûm. Lâ te’huzühû sinetün ve lâ nevm. Lehû mâ fis-semâvâti vemâ fil erd. Menzellezî yeşfeu indehû illâ biiznihi. ya’lemü mâ beyne eydîhim vemâ halfehüm velâ yühîtûne bişey’in min ilmihî illâ bimâ şâe vesia kürsiyyühüssemâvâti vel erd. Velâ yeûdühü hıfzuhumâ ve hüvel aliyyül azîm...Meali:Allah...O'ndan başka İlah yoktur.Diridir,Kaimdir. O'nu uyuklama ve uyku tutmaz.Göklerde ve yerde ne varsa hepsi O'nundur. İzni olmaksızın O'nun Katında şefaatte bulunacak kimdir? O, önlerindekini ve arkalarındakini bilir.(Onlar ise) Dilediği kadarının dışında,O'nun ilminden hiçbir şeyi kavrayıp-kuşatamazlar.O'nun kürsüsü, bütün gökleri ve yeri kaplayıp-kuşatmıştır.Onların korunması O'na güç gelmez.O, pek Yücedir, pek büyüktür.(Bakara Suresi 255. Ayettir)
            İHLAS   Kul huvellâahu ehad Ellâahus samed Lem yelid  ve lem yuuled   Velem yekun   lehuu kufuven   ehad
            Rahman Rahim Allah’ın adıyla
            1 De ki: O Allah, birdir.
            2 Allah, Samed ‘dir (her şey O’na muhtaçtır, daimdir, hiç bir şeye ihtiyacı olmayandır).
            3 O, doğurmamıştır ve doğrulmamıştır.
            4 Ve hiç bir şey O’nun dengi değildir.  FELAK    Kul euzu birabbil felak  Min şerri mâ halak Ve min şerri  ğaasikın
            izâ vekab veminşerrin neffâasâti fil ‘ukad veminşerri hâasidin izâa hased
            Rahman Rahim Allah’ın adıyla
            1 De ki: ”Ben, ağaran sabahın Rabbine sığınırım”
            2 Yarattığı şeylerin şerrinden,
            3 Karanlığa çöktüğü zaman gecenin şerrinden,
            4 Düğümlere üfüren-kadınların şerrinden,
            5 Ve hased ettiği zaman, hasetçinin şerrinden
            NAS   Kul euuzu birabbinâas Melikinnâas İlâahinnâas Min şerril vesvâasil hannâas Ellezii yüvesvisu fii suduuri ennâas minel cinneti vennâas    Rahman Rahim Allah’ın adıyla  1 De ki: İnsanların Rabbine sığınırım,
            2 İnsanların malikine, 3 İnsanların (gerçek) ilahına;
            4 ‘Sincice kalplere vesvese ve kuşku düşürüp duran’ vesvesecinin şerrinden.
            5 Ki o, insanların göğüslerine vesvese verir (içlerine kuşku, kuruntu fısıldar);
            6 Gerek cinlerden, gerekse insanlardan (olan her hannas’tan Allah’a sığınırım).
 

Bütün dünya müslümanları ALLAH'IN son peygamberi HZ. Muhammed Mustafa (s.a.v)'nın gösterdiği yolu takip etmeli ve verdiği talimatları tam olarak tatbik etmeli, tüm müslümanlar Hz. Muhammed'i örnek almalı ve kendisi gibi hareket etmeli, zira ancak bu şekilde, insanlar kurtulabilir... M.K.ATATÜRK

Gayem, Amacım, Kurmuş Oldugum Web Sitelerle elimden geldiği kadar insanlığa hizmet ADNAN ÖZTÜRK.... HADİS: "Bir işe sebep olan, o işi yapmış gibidir" hadisi şerifinin de işareti ile hiç bir maddi amaç gütmeden bu günlere gelen bu hizmetimizden hasıl olan sevaplardan hissedar olmalarını Rahmet-i İlahiyeden temenni ediyoruz. HADİS: ''En Hayırlınız insanlara yardım edeniniz....''Gayem, Amacım, elimden geldiği kadar insanlığa hizmet ADNAN ÖZTÜRK.... HADİS: "Bir işe sebep olan, o işi yapmış gibidir" hadisi şerifinin de işareti ile hiç bir maddi amaç gütmeden bu günlere gelen bu hizmetimizden hasıl olan sevaplardan hissedar olmalarını Rahmet-i İlahiyeden temenni ediyoruz. HADİS: ''En Hayırlınız insanlara yardım edeniniz....''Gayem, Amacım, elimden geldiği kadar insanlığa hizmet ADNAN ÖZTÜRK.... HADİS: "Bir işe sebep olan, o işi yapmış gibidir" hadisi şerifinin de işareti ile hiç bir maddi amaç gütmeden bu günlere gelen bu hizmetimizden hasıl olan sevaplardan hissedar olmalarını Rahmet-i İlahiyeden temenni ediyoruz. HADİS: ''En Hayırlınız insanlara yardım edeniniz....''Gayem, Amacım, elimden geldiği kadar insanlığa hizmet ADNAN ÖZTÜRK.... HADİS: "Bir işe sebep olan, o işi yapmış gibidir" hadisi şerifinin de işareti ile hiç bir maddi amaç gütmeden bu günlere gelen bu hizmetimizden hasıl olan sevaplardan hissedar olmalarını Rahmet-i İlahiyeden temenni ediyoruz. HADİS: ''En Hayırlınız insanlara yardım edeniniz....''Gayem, Amacım, elimden geldiği kadar insanlığa hizmet ADNAN ÖZTÜRK.... HADİS: "Bir işe sebep olan, o işi yapmış gibidir" hadisi şerifinin de işareti ile hiç bir maddi amaç gütmeden bu günlere gelen bu hizmetimizden hasıl olan sevaplardan hissedar olmalarını Rahmet-i İlahiyeden temenni ediyoruz. HADİS: ''En Hayırlınız insanlara yardım edeniniz....''Gayem, Amacım, elimden geldiği kadar insanlığa hizmet ADNAN ÖZTÜRK.... HADİS: "Bir işe sebep olan, o işi yapmış gibidir" hadisi şerifinin de işareti ile hiç bir maddi amaç gütmeden bu günlere gelen bu hizmetimizden hasıl olan sevaplardan hissedar olmalarını Rahmet-i İlahiyeden temenni ediyoruz. HADİS: ''En Hayırlınız insanlara yardım edeniniz....''Gayem, Amacım, elimden geldiği kadar insanlığa hizmet ADNAN ÖZTÜRK.... HADİS: "Bir işe sebep olan, o işi yapmış gibidir" hadisi şerifinin de işareti ile hiç bir maddi amaç gütmeden bu günlere gelen bu hizmetimizden hasıl olan sevaplardan hissedar olmalarını Rahmet-i İlahiyeden temenni ediyoruz. HADİS: ''En Hayırlınız insanlara yardım edeniniz....''Gayem, Amacım, elimden geldiği kadar insanlığa hizmet ADNAN ÖZTÜRK.... HADİS: "Bir işe sebep olan, o işi yapmış gibidir" hadisi şerifinin de işareti ile hiç bir maddi amaç gütmeden bu günlere gelen bu hizmetimizden hasıl olan sevaplardan hissedar olmalarını Rahmet-i İlahiyeden temenni ediyoruz. HADİS: ''En Hayırlınız insanlara yardım edeniniz....''Gayem, Amacım, elimden geldiği kadar insanlığa hizmet ADNAN ÖZTÜRK.... HADİS: "Bir işe sebep olan, o işi yapmış gibidir" hadisi şerifinin de işareti ile hiç bir maddi amaç gütmeden bu günlere gelen bu hizmetimizden hasıl olan sevaplardan hissedar olmalarını Rahmet-i İlahiyeden temenni ediyoruz. HADİS: ''En Hayırlınız insanlara yardım edeniniz....''Gayem, Amacım, elimden geldiği kadar insanlığa hizmet, C.C Dualrımızı kabül eylesin Amin.. ADNAN ÖZTÜRK.... HADİS: "Bir işe sebep olan, o işi yapmış gibidir" hadisi şerifinin de işareti ile hiç bir maddi amaç gütmeden bu günlere gelen bu hizmetimizden hasıl olan sevaplardan hissedar olmalarını Rahmet-i İlahiyeden temenni ediyoruz. HADİS: ''En Hayırlınız insanlara yardım edeniniz....'' C.C Dualarımızı Kabül eylesin, AMİN.... SPONSORLARIMIZ...ve....BİLGEADAM'IN KURMUŞ OLDUĞU İNTERNET/WEB SİTELERİNDEN BAZILARI, Copyright © 2007-2010, (Bütün Hakları) Adnan Öztürk'e Aittir. Designed: byAdnanoe 01= www.adnanoe.tr.gg 02= www.byadnanoe.tr.gg 03= www.byadnan.page.tl 04= www.adnanbey.de.tl 47= www.a06nkara.tr.gg 48= www.ahmetoe.tr.gg 49= www.kubilayoe.tr.gg 54= www.adnanoe.npage.de 120= www.atahan-metehan.tr.gg 121= www.atahanoe.tr.gg 122= www.metehanoe.tr.gg 123= www.metehanbey.tr.gg 126= www.metehan.npage.de 127= www.atahan.npage.de 128= www.atahan-metehan.npage.de 129= www.sadibey.npage.de 130= www.emincavuslar.tr.gg 131= www.emincavuslar.npage.de 132= www.agamemisler.tr.gg 133= www.memisler.npage.de 141= www.selin-alim.npage.de 52= www.toprakh.tr.gg 73= www.akcakeseliufuk.tr.gg 92= www.aydinitisgen.tr.gg KİŞİSEL KÖY BÖLGE SİTELERİMİZ 17= www.akcakese.tr.gg 18= www.akcakesem.tr.gg 19= www.akcakise.tr.gg 20= www.agader.tr.gg 21= www.akcakesegezgini.tr.gg 22= www.akcakeseligezgin.tr.gg 23= www.agakcakese.tr.gg 24= www.guzelciftligi.tr.gg 25= www.gudulkazasi.tr.gg 26= www.gudulkoyleri.tr.gg 27= www.gudulgezgini.tr.gg 28= www.kiymir.tr.gg 29= www.kiymirvadisi.tr.gg 30= www.kiymirgezgini.tr.gg 31= www.yabanabad.tr.gg 32= www.yabanabatgezgini.tr.gg 33= www.06840.tr.gg 34= www.gezginankara.tr.gg 43= www.gultansitesi.tr.gg 44= www.gultantatilsitesi.tr.gg 55= www.akcakese.npage.de 56= www.akcakesem.npage.de 57= www.gultansitesi.npage.de 58= www.gultantatilsitesi.npage.de 94= www.gultankoop.tr.gg 74= www.akcakesenet.tr.gg 76= www.kiymirnet.tr.gg 77= www.ankaragezgin.tr.gg 78= www.gezginankara.tr.gg 79= www.trafikgezgini.tr.gg 80= www.agamuhtar.tr.gg 96= www.ankarayitaniyalim.tr.gg 97= www.kirikkaleyitaniyalim.tr.gg 101= www.agadernegi.tr.gg 102= www.guzeldernegi.tr.gg 103= www.aggk.tr.gg 105= www.06aga.tr.gg 117= www.gudulkazasi.npage.de 135= www.yabanabad.npage.de 136= www.kiymir.npage.de 50= www.sogucak-kazan.tr.gg 90= www.gudulmhp.tr.gg 91= www.yassi-oren.tr.gg 170= www.kesanuz.npage.de 171= www.garipce.npage.de 172= www.sinanli.npage.de 173= www.beypazari.npage.de 174= www.kizilcahamam.npage.de 175= www.celtikci.npage.de 176= www.sirkeli-ankara.npage.de 177= www.cubuk-ankara.npage.de 178= www.ayas-ankara.npage.de 179= www.kazan-ankara.npage.de 180= www.camlidere.npage.de 181=www.yenikent.npage.de 182=www.nallihan.npage.de 183= www.polatli.npage.de DİNİ SİTELERİMİZ 36= www.dinayetim.tr.gg 37= www.islamakaid.tr.gg 38= www.ilksoz.tr.gg 39= www.dinlerdunyasi.tr.gg 40= www.kitabinioku.tr.gg 41= www.dilcevirici.tr.gg 42= www.ceviricim.tr.gg 60= www.dinayetim.npage.de 61= www.islamakaid.npage.de 156= www.namaznet.tr.gg 118= www.dinimislam.npage.de EĞİTİÇİ, BİLGİ, KİŞİSEL TİCARİ SİTELERİMİZ 05= www.alobilgi.tr.gg 00= www.tbayrak.tr.gg 06= www.balikciftligi.tr.gg 07= www.ergenekon-destani.tr.gg 08= www.turanilleri.tr.gg 09= www.tbayrak.tr.gg 10= www.by-solar.tr.gg 11= www.aenerji.tr.gg 12= www.bysolarenerji.tr.gg 13= www.suenerji.tr.gg 14= www.denizenerji.tr.gg 15= www.dermantip.tr.gg 16= www.derman-tip-merkezi.tr.gg 35= www.trafikgezgini.tr.gg 70= www.cevirmen.npage.de 71= www.dilcevirici.npage.de 95= www.tarsuslugezgin.tr.gg 45= www.atakcancelik.tr.gg 46= www.atak-can.tr.gg 51= www.kazansu.tr.gg 53= www.bysolar.azbuz.com 59= www.atakcancelik.npage.de 62= www.alobilgi.npage.de 63= www.ergenekondestani.npage.de 64= www.balikciftligi.npage.de 65= www.solarturk.npage.de 66= www.by-solar.npage.de 67= www.bysolar.npage.de 68= www.suenerji.npage.de 69= www.denizenerji.npage.de 72= www.aenerji.npage.de 75= www.solarnet.tr.gg 81= www.tbayrak.npage.de 82= www.alobilgisitekayit.tr.gg 83= www.asitekayit.tr.gg 84= www.aysa-insaat.tr.gg 85= www.unal-emlak.tr.gg 86= www.bebe-dunyasi.tr.gg 87= www.bybebe.tr.gg 88= www.bebediyari.tr.gg 89= www.ceyizis.tr.gg 93= www.akcakesecat.tr.gg 98= www.asitekayit.tr.gg 99= www.alobilgisitekayit.de.tl 100= www.abedavasite.de.tl 104= www.bursverenler.tr.gg 106= www.solar-akdeniz.tr.gg 107= www.solar-doguanadolu.tr.gg 108= www.solar-ankara.tr.gg 109= www.solarholding.tr.gg 110= www.solarturkiye.tr.gg 111= www.solar-icanadolu.tr.gg 112= www.solar-ege.tr.gg 113= www.solar-marmara.tr.gg 114= www.solar-karadeniz.tr.gg 115= www.abedavasite.npage.de 116= www.asitekayit.npage.de 119= www.meteyolu.tr.gg 124= www.turandiyari.tr.gg 125= www.yasev-yadaterket.tr.gg 134= www.sitemiekle.npage.de 137= www.sifalibitkiler.npage.de 138= www.oticaret.npage.de 139= www.ozerticaret.npage.de 140= www.oticaret.tr.gg 142= www.bebedunyasi.npage.de 143= www.bayraksitesi.npage.de 144= www.basariroto.npage.de 145= www.basariroto.tr.gg 146= www.bedavasite.npage.de 147= www.kafkaslar.npage.de 148= www.atamturk.npage.de 152= www.dogaenerji.npage.de 153= www.temizenerji.npage.de 154= www.bayraksitesi.tr.gg SPOR SİTELERİMİZ 149= www.sporcanli.npage.de 150= www.macizle.npage.de 151= www.sahadan.npage.de 155= www.liglercanli.tr.gg 184= www.bilgeadam.npage.de 185= www.urus-ankara.npage.de 186= www.etlik-ankara.npage.de 187=www.kecioren.npage.de 188= www.yenimahalle.npage.de 189= www.batikent.npage.de 190= www.sincan.npage.de 191= www.altindag.npage.de 192= www.huseyingazi.npage.de 193=www.akyurt.npage.de 194= www.baglum.npage.de 195= www.haskoy.npage.de 196= www.cankaya.npage.de 197= www.ulus-ankara.npage.de 198= www.kizilay-ankara.npage.de 199= www.dikmen.npage.de 200= www.elmadag.npage.de 201= www.gulhane.npage.de 202= www.iskitler.npage.de 203= www.guzelyurt.npage.de 204= www.dermantip.npage.de 205= www.saglik.npage.de 206= www.gudulspor.npage.de 207= www.akcakesespor.npage.de 208= www.guzelspor.npage.de 209= www.agaspor.npage.de 210= www.turanbirligi.npage.de 211= www.gunesenerji.npage.de 212= www.kitabinioku.npage.de 213= www.aysainsaat.npage.de 214= www.guzelyurtspor.npage.de 215= www.solarturkiye.npage.de 216= www.kiymirvadisi.npage.de 217= www.ilksoz.npage.de 218= www.turanilleri.npage.de 219= www.turandiyari.npage.de 220= www.goklerdeyiz.npage.de 221= www.hikayeler.npage.de 222= www.ankarayitaniyalim.npage.de 223= www.kirikkale.npage.de 224= www.ykaradayi.npage.de 225= www.yilmazkaradayi.npage.de 226= www.basbugu.npage.de 227= www.baskent.npage.de 228= www.ankaram.npage.de 229= www.alemler.npage.de 230= www.dunyam.npage.de 231= www.yalnizsin.npage.de 232= www.canyurt.npage.de 233= www.murselcanyurt.npage.de 234= www.namikcanyurt.npage.de 235= www.turkotagi.npage.de 236= www.egitim.npage.de 237= www.adnanozturk.npage.de 238= www.solarankara.npage.de 239= www.solaricanadolu.npage.de 240= www.solarege.npage.de 241=

 
DİNAYETİM Menüye Hoşgeldiniz
Dinimi Ögreniyorum
Hakkımızda
Sorularla İslamiyet...
DİB-Diyanet
C.C.Emanet Olunuz
Kura'nı Kerim Dinle
Kur'an Tefsiri Dinle
İslamın Temel Şartları
Kuran Okumayı Ögreniyorum
İmanın Şartları-Amentü
Namaz Süreleri
Namazın Manası
Bir Namazın Öyküsü
Namaz Kılarken Halimiz
Namaz Dinin Direği Vidio
2 Rekat resimle Namaz Kılınışı
Hadis-i Şerifler
İslam İlmihali
Dualar
Eğitim
Harun Yahya
Saidinursi Kimdir
Allaha Giden Yol
Bilgi
Ezandan Rahatsız Olanlar
3 Aylar Miraç Kandili
Üç Aylar Berat Kandili
Kuran Mektebi
MEZHEBLER
HANEFİ MEZHEBİ
ŞAFİİ MEZHEBi
MALİKİ MEZHEBİ
HANBELi MEZHEBİ
Hicri Yeniyıllar
Şifalı Bitkiler
TEMA Vakfı 2-B Arazileri Satılmasın İmza Kampanyası
İletişim
Ziyaretçi defteri
.
 

SPONSORLARIMIZ:
TÜRK TURAN BωRLωωω www.ergenekondestani.npage.de Sunar Türk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de Sunar Türk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de Sunar Türk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de Sunar Türk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de Sunar Türk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de Sunar
Türk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de SunarTürk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de SunarTürk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de SunarTürk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de SunarTürk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de SunarTürk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de Sunar
ADNAN ÖZTÜRK internet Sitesine Hosgeldiniz Designed: byAdnanoe

Hadis: En Hayirliniz insanlara yardim
edeniniz,
bu hizmeti
www.bedava-sitem.com
ve
www.npage.de araciligi ve
GOOGLE TRANSLATE ile yapmaktayiz,
Tamamen üçretsiz hizmettir, Eger bir
nebze yardimimiz olmussa ne mutlu
bize. bir C.C razi olsun demeniz yeter,
Saygilarimla
ADNAN ÖZTÜRK.

Designed: byAdnanoe

HANEFİ MEZHEBİ

 

HANEFİ MEZHEBİ

İmam-ı Âzam lâkabıyla şöhret bulan Ebû Hanîfe'ye izâfe edilen fıkıh ekolünün adı. Ebû Hanife'nin asıl adı Numân, babasının adı Sâbit, dedesinin adı ise Zûta'dır. Zûta, Irak ve İran'ın müslümanların eline geçmesinden sonra müslüman olmuş ve Kûfe'ye yerleşmiştir. O ve oğlu Sâbit Kûfe'de Hz. Ali ile görüşmüştür

Ebû Hanîfe H. 80 yılında Kûfe'de doğdu, varlıklı bir ailenin çocuğu olarak orada yetişti. Irak ve Hicaz Ebû Hanife'nin yetiştiği dönemde önemli iki ilim merkezi hâlindeydi. Çünkü Hz. Ömer (ö.23/643) devrinde Fustat (eski Mısır), Kûfe ve Basra gibi büyük İslâm şehirleri kurulmuş ve bu merkezlere aralarında birçok sahâbenin de bulunduğu binlerce müslüman yerleşmişti. Hz. Ömer Kûfe'ye fasih Arapça konuşan kabîleleri yerleştirmiş ve Abdullah b. Mes'ûd (ö. 32/652)'a onlara ilim öğretmesi için göndermiş, "kendisine ihtiyacım olduğu halde Abdullah'ı size göndermeyi tercih ettim" demiştir (İbnü'l-Kayyim, İ'lâmü'l-Muvakkin, I, 16, 17, 20).

İbn Mes'ûd, Kûfe'nin kuruluşundan Hz. Osman'ın halifeliğinin sonlarına kadar Kûfelilere Kur'ân ve fıkıh öğretmiştir. Bu sayede orası, pekçok kurrâ, fıkıh ve hadis bilginiyle dolmuştur. Onun talebelerinin dört bin dolaylarında olduğu söylenir. Ayrıca Kûfe'de Sa'd b. Ebî Vakkas (ö. 55/675), Huzeyfe İbnü'l-Yemân (ö. 36/656), Selmân-ı Fârisî (ö. 36/656), Ammâr b. Yâsir (ö.34/657), Muğîre b. Şu'be (ö. 50/670), Ebû Mûsa-Eş'ar, (ö. 44/664) gibi. seçkin sahâbiler de bulunuyordu (en-Neysâbûrî, Ma'rifetu Ulûmi'l-Hadîs, nşr. es-Seyyid Muazzam, Kahire 1937, s. 191, 192). Bunlar İbn Mes'ûd'a yardımcı oluyorlardı. Hz. Ali Kûfe'ye geldiğinde buradaki fakihlerin çokluğuna sevinmiş,

"Allah, İbn Mes'ûd'a rahmet etsin, bu şehri ilimle doldurmuş; İbn Mes'ûd'un öğrencileri bu şehrin kandilleridir" demiştir (el-Kevserî, Fıkhu Ehli'l-Irak ve Hadisühum, Nasbü'r-Râye mukaddimesi, I, 29, 30).

Mısır'a yerleşen sahâbilerin üç yüz dolaylarında olmasına karşılık el-İclî, yalnız Kûfe'ye yerleşen sahâbilerin bin beş yüz dolaylarında olduğunu, bunlardan yetmiş kadarının Bedir savaşına katıldıklarını söyler.

Kûfe'de bu alim sahâbelerden feyiz ve ilim alarak ictihad yapabilecek dereceye ulaşan tâbiîlerden bazıları da şunlardır: Alkame b Kays (ö. 62/681), el-Esved b. Yezîd (ö. 75/694), Şurayh b. e1-Hâris (ö. 78/697), Mesrûk b. el-Ecda' (ö. 63/683), Abdurrahmân b. Ebî Leylâ (ö. 148/765), İbrahim en-Nehâî (ö. 96/714), Âmiru'ş-Şa'bi (ö. 103/721), Said b. Cübeyr (ö. 95/714), Hammâd b. Ebî Süleyman (ö. 120/738).

İşte Hanefi mezhebînin kurucusu Ebû Hanîfe (ö.150/767) böyle bir ilim ortamında yetişti. Ebû Hanife'nin fıkhı, kendisinden on sekiz yıl ders aldığı Hammad b. Ebî Süleyman vâsıtasıyla, İbrahim en-Nehâî, Alkame ve Esved yoluyla, Abdullah b. Mes'ûd, Hz. Ali ve Hz. Ömer gibi sahâbe bilginlerine dayanır. Hz. Ömer'in Irak ekolüne etkisi tbn Mes'ûd vasıtasıyla olmuştur. Hz. Ali ise kazâ ve fetvâlarıyla Iraklılara önderlik yapmıştır.

Kûfe aynı dönemlerde hadîs malzemesi bakımından da zengindi. Müctehidlerin kullandığı ibâdet, muâmelât ve ukûbâtla ilgili hüküm hadislerinin sayısı sınırlı olduğu için, bu konularda Hicaz'ın hadis malzemesi bütün şehirlerin bilginlerince biliniyordu. Çünkü onlar hacc dolayısıyla sık sık Mekke ve Medîne'yi ziyaret ediyorlardı. Aralarında kırktan fazla hacc ve umre yapan vardı. Sadece Ebû Hanife elli beş kere haccetmişti. İmam Buhârî'nin (ö. 256/869) hocalarında Affân b. Müslim el-Ensârî el-Basrî'nin (ö. 220/835) şu sözü Irak yöresinin hadîs bakımında ne kadar zengin olduğunu göstermeye yeterlidir: "Kûfe'ye gelip dört ay oturduk. İsteseydik yüz bin hadis yazardık; ancak elli bin hadis yazdık. Biz yalnız herkesin kabul ettiği hadisleri aldık. Çok hadis yazmamıza Şerîk b. Abdillâh (ö. 177/793) engel oldu. Kûfe'de Arapça'sı bozuk ve hadis rivâyetinde gevşeklik gösteren kimseye rastlamadık" (el-Kevserî, a.g.e.,I, 35, 36).

Affân hakkında, İbnü'l Medinî;

"Hadisteki bir harfte şüphesi olsa o hadisi almazdı"; Ebû Hatîm ise; "imamdır, sikâdır." demiştir. Böyle titiz bir hadisçi kûfe yöresinde dört ayda Ahmed b. Hanbel'in (ö. 241/855) Müsned'indekinden daha çok hadis toplayabilmiştir.

Ebû Hanife Kûfe'de önce Kur'ân-ı hıfzetti. Sarf, nahiv, şür ve edebiyat öğrendi. Kûfe, Basra ve bütün Irak'ın en önde gelen üstadlarından hadis dinledi ve fıkıh meselelerini öğrendi. Doğuştan mantık, zekâ, hâfıza gücü ve çalışkanlığı ile ilim sahipleri arasında temayüz etti. Onun ilme yönelmesinde Âmiru'ş-Şa'bî'nin etkisi olmuştur. Numân, hacc seyahati sırasında, bizzat sahâbelerden hadis dinlemiş olan Atâ b. Ebî Rabah (ö. 115/733) ve İbn Ömer'in mevlâsı Nâfi' (ö. 117/735) gibi tâbiîlerden bazıları ile temas etmiş ve onlardan da hadis dinlemiştir.

Hocası Hammâd'ın vefâtında Ebû Hanîfe kırk yaşlarında idi. Onun vefâtıyla boşalan kürsüsünde ders vermeye başladı. Ebû Hanife'nin ders ve fetvâ vermedeki usûlü, rivâyet ve anânecilerin sema' (dinleme) usûlünden farklıdır. Onun ders halkasında iki türlü müzâkerenin oluştuğu anlaşılıyor a) Talebeleri için verdiği düzenli fıkıh dersleri. b) Dışarıdan ve halk tarafından cevabı istenilen sorular (istiftâ). Hanefi mezhebi istişâre esasına dayandırılmıştır. Ebû Hanife meseleleri tek tek ortaya atar, öğrencilerini dinler, kendi görüşünü söyler ve onlarla konuyu bir ay hattâ daha fazla süreyle münâkaşa ederdi. Meselenin incelenmesinde hazırlığı olan ve ictihad derecesinde bulunanlar da düşünce ve ictihadlarını söyledikten sonra, bu mesele hakkında müzâkere bitmiş sayılır ve sıra Ebû Hanife'ye gelirdi. O, meseleyi yeniden izah ve tasvir ettikten, kendi delillerini ve ictihadını ortaya koyduktan, gerekli düzeltmeler yapılıp cevaplar verildikten sonra, alınan karar çoğu defa delillerden tecrit edilerek son derece veciz cümlelerle, bizat kendisi tarafından imlâ ettirildi. Bu imlâ vecizeleri daha sonra fıkıh kaideleri hâline gelmiştir (Hatîb, Tarihu Bağdâd XI, 307 vd.; el-Kevserî a.g.e., I, 36 vd.). Ebû Hanife'nin bu ilim halkalarında İslâm'ın bütün hükümleri yani ibâdât, muâmelât ve ukubâta âit emir ve yasaklarını yeni baştan gözden geçirilerek incelenmiştir. Konularına göre tasnîf edilip tedvîn edilen bu hüküm ve meseleleri Zâhiru'r-Rivâye adıyla kaleme alan Muhammed b. Hasen eş-Şeybânî'dir. (ö.189/805). eş-Şeybânî daha küçük yaşta iken Ebû Hanîfe'nin ilim meclislerinde hazır bulunmaya başlamış; eğitimini daha sonra Ebû Yusuf'un yanında tamamlamıştır. Ebû Hanife, öğrencileri için şöyle demiştir: "İçlerinizde otuz altı tane yetişkin olanı var, onlardan yirmisekizi kadılık, altısı müftîlik, ikisi de hem başkadılık ve hem de fetvâ makamına lâyıktırlar (el-Bezzâzî, Menâkıb, II, 125). Bunlar da Ebû Yûsuf ve Züfer'dir"

Zâhiru'r-Rivâye kitapları altı tane olup, daha sonraki bilginlere tevâtür yoluyla nakledilmiştir. Bunlar; " el-Asl (veya el-Mebsût)", "el-Câmiu's-Sağîr", " el-Câmiu'l-Kebîr" " es-Siyeru's-Sağîr", "es-siyeru'l-Kebîr" ve "ez-Ziyâdât" adlarını alırlar. Hanefi mezhebinin temellerini oluşturduğu için bunlara "Mesâil-i usûl"de denilmiştir. Zâhiru'r-Rivaye'de Ebû Hanife, Ebû Yûsuf ve İmam Muhammed'in görüşleri toplanır. Devrin özelliği olarak Ebû Hanife fıkıh meselelerini talebelerine imlâ ettirmiş olmalıdır. Bu altı kitap metinlerinde kendisine isnad edelin meselelerin ona âit olduğunda şüphe yoktur. Hattâ meselelerin ifadesinde vecîz metinlere bile Ebû Hanife'nin sözü ve uslûbu olarak bakılabilir.

Zâhiru'r-Rivâye kitapları Hâkim eş-Şehîd Ebû Fazl Muhammed el-Mervezî (ö. 334/945) tarafından kısaltılarak bir araya getirilmiş ve eser el-Kâfr adını almıştır. Kendi devrinde bu eser Hanefi mezhebinin görüşlerini, meselelerini öğrenmek isteyene yeterli görülmüştür. el-Kâfı, bir buçuk asır kadar sonra Şemsü'l-Eimme es-Serahsî (ö. 490/1097) tarafından şerhedilmiş ve el-Mebsût isimli bu eser otuz cilt hâlinde basılmıştır.

Ebû Hanife'nin kendisine isnad olunan ve günümüze ulaşan kitapları dah çok akaid ve kelâm konularına âittir. el-Fıkhu'l-Ekber, Kitâbü'l-Âlim ve'l-Müteallim, Kitâbü'r-Risâle, beş tane el-Haşiyye kitabı, el-Kasidetü'n-Nu'mâniyye, Ma'rifetü'l-Mezâhib, Müsnedü'l-İmam Ebî Hanife (Bunların rivâyet, nüsha ve şerhleri için bk., Brockelmann, Galş Fuad Sezgin, Gas; Halim Sâbit Şibay, " Ebû Hanife ", İA, IV, 26, 27).

Ebû Yûsuf ve İmam Muhammed, mezhebin teşekkülünde etkili olmuş büyük Hanefi müctehidleridir. Ebû Yûsuf, mal, vergi ve devlet hukukuna dair Kitabü'l-Harâc adlı eserini yazmış, hanefî meıhebinin devlet ricâli ve kitleler arasında yayılmasına katkıda bulunmuştur. Abbâsî halifesi Hârun er-Reşîd zamanında "kâdıu'l-kudât (baş kadı)" olmuş, böylece mezhebin icrâ ve kazâda uygulanması yolunu açmıştır.

es-Serahsî'nin, el-Mebsût'undan sonra Hanefi fıkhını açıklayan ve geliştiren te'lifler devam etmiştir. el-Kâsânî'nin (ö. 587/1191) Bedâyiu's-Sanayi' fi Tertîbi'ş-Şerâyî' adlı eseri son derece sistemli ve değerli bir eserdir. Daha sonraki önemli te'lîf ve şerhlerden bazıları da şunlardı. el-Merginânî'nin (ö. 593/1197) el-Hidvye adlı eseri. Bunun başlıca şehrleri İbnü'l-Hümâm'ın (ö. 861/1457) Fethu'l-Kadîr, es Siğnakı'nin (te'lif: 700/1300) en-Nihâye, el-Bâbertî'nin (ö. 786/1384) el-İnâye ve el-Kurlânî'nin (ö. VIII/XIV. asır) el-Kifâye adlı eserleridir. en-Nesefi'nin (ö. 710/1310) Kenzü'd-Dekâik'i sonraki önemli te'liflerden olup, yine aynı müelif tarafından, el-Nâfı adıyla şerhedilmiştir. Diğer önemli şerhleri; ez-Zeylaî'nin (ö. 743/1342) Tebyînü'l-Hakâik'i ile İbn Nüceym el-Mısrî'nin (ö. 970/1562) el-Bahru'r-Râik adlı eserlerdir. Osmanlılar döneminde yazılan en önemli eserler şunlardır: Molla Hürsev'in (ö. 885/1480) ed-Dürer'i ve buna Vankulî (ö. 1000/1591) ile başkaları tarafından yazılan şerhler, el-Halebî'nin (ö. 956/1549) el-Mülteka'l-Ebhur'u ile bunun Şeyhzâde (ö.1078/1667) tarafından te'lif edilen Mecmau'l-Enhur adlı şerhi. Timurtâşî'nin (ö.1004/1595) Tenvîru'l-Ebsâr'ı ile el-Haskefî'nin (ö. 1088/1677) ed-Dürrü'l-Muhtâr'ına yazılan şerh ve İbn Âbidîn (ö. 1252/ 1836) tarafından yazılan Reddü'l-Muhtâr ale'd-Dürri'l-Muhtâr adlı büyük şerh de önemli eserlerdendir. Yine Tanzimat devrinde Ahmed Cevdet Paşa başkanlığındaki bir komisyon tarafından 1869-1876 yılları arasında hazırlanan 1851 maddelik Mecelle medenî hukuk alanında meydana getirilmiş önemli bir çalışmadır. Mecelle, şahıs, aile ve miras münâsebetlerine ve aynî haklara âit birçok önemli konuları fıkıh ve fetvâ kitaplarına bırakmıştır. Mecelle'nin şerhleri arasında; Ali Haydar Efendi'nin (ö.1355/1936) Düraru'l-Hukkâm adlı Türkçe şerhi ile Mes'ud Efendi'nin (ö. 1310/1893) Arapça Mir'ât-ı Mecelle'si zikredilebilir. 1875 M. tarihinde Mısır adliye nâzın Muhammed Kadri paşa tarafından tedvîn edilen el-Ahkâmü'ş-Şer'iyye ile 1917 tarihli Osmanlı Hukuk Âile Kararnâmesi diğer kanun mecelleleridir.

Hanefi mezhebinin özelliklerine gelince bizzak Ebû Hanife ictihad ederken takip ettiği usûlü şu şekilde açıklamıştır: "Allah'ın kitabındakini alır kabul ederim. Onda bulamazsam Rasûlullah'ın mûtemed alimlerce mâlûm, meşhur sünnetiyle amel ederim. Onda da bulamazsam ashâb-ı kiramdah dilediğim kimsenin re'yini alırım. Fakat iş, İbrahim en-Nehaî, eş-Şa'bî, el-Hasenü'l-Basrî ve Atâ'ya gelince, ben de onlar gibi ictihad ederim" (el-Mekkî, Menâkıb, I, 74-78; ez-Zehebî, Menâkıb, s. 20-21). Ebû Hanife fıkhı; "kişinin leh ve aleyhte olanı, yani iyi ve kötüyü tanımak" diye tanımlar ve meselelerin hükümlerini kitap, sünnet, icmâ ve kıyas delillerinden birisine bağlar. Herhangi fıkhî bir mesele önce Kur'ân âyetleri ile karşılaştırılır. Âyetin İbâre, işâre, iktizâ veya delâletinde bir şey varsa ona bağlı olarak çözülürdü. Kur'ân'da bir çözüm bulunmazsa, sünnete başvurulur. Ancak Hanefilerin sünnetin Hz. Peygamber'e dayanmasını tâyin hususunda özel metotları vardır. Bu usûle göre, her an'ane bir sünnet olmayabilir. Mütevâtir ve meşhur hadisler dışında kalan haber-i vâhid ve mürsel hadisler özel incelemeye tâbi tutulur.

Ebû Hanife haber-i vâhidi (tek râvînin rivâyet ettiği hadis), râvînin güvenilir (sika), fakih ve adâletli olması; rivâyet ettiği şeye aykırı bir amelde bulunmaması şartıyla kabul eder. Meselâ Ebû Hüreyre'nin (ö. 58/677) rivâyet ettiği; "Birinizin kabına köpek batarsa, birisi temiz toprakla olmak üzere, onu yedi defa yıkasın" (Buhârî, Vüdû', 33; Müslim, Tahâret, 89, 91, 92, 93) hadîsini Ebû Hanife kabul etmez. Çünkü Ebû Hüreyre bu hadisle amel etmez ve böyle bir kabı üç kere yıkamakla yetinirdi. Bu durum hadîsi rivâyet bakımından zayıflatmakta, hattâ, Ebû Hüreyre'ye isnadını bile şüpheli bir duruma sokmaktadır. Ebû Hanife'nin âhâd haberleri kabulde esas aldığı prensipleri şöylece özetlemek mümkündür:

a) Ahâd haber, İslâm hukukunun kaynakları tek tek incelendikten sonra elde edilecek ortak esaslara göre değerlendirilir. Eğer âhâd haber bu esaslarla çatışırsa, iki delilden daha kuvvetli olanı alınır; çatışan tek râvili haber terkedilerek sözkonusu esasa dayanılır ve böyle bir haber "şâz" sayılır.

b) Âhâd haber Kur'ân'ın genel ifadesine (âmm'e) veya Kur'ân'da bulunan bir lâfza (zâhir anlama) aykırı düşerse, haber terkedilerek Kitap'la amel edilir. Burada da iki delilden daha kuvvetli olanı tercih vardır. Çünkü Kur'ân'ın sübûtu kat'îdir. Ebû Hanîfe'ye göre, delâlet bakımından Kur'ân'ın zâhirleri ve genel ifadeleri kesindir. Haber, Kur'ân'ın âmm ve zâhirine aykırı olmaksızın, onun mücmel'ini beyan ederse, bu haber kabul edilir. Bu, âhâd haberler Kur'ân'da olmayan bir hükmü ona ilâve anlâmına gelmez.

c) Âhâd haberin meşhur sünnetle çatışması hâlinde, kuvvetli olan meşhur sünnet esas alınır.

d) Âhâd haber, kendisi gibi tek râvili bir haberle çelişirse, râvisi daha bilgili ve fakîh olan tercih edilir.

d) İki haberden birisinde, senet veya metin bakımından fazlalık varsa, ihtiyat yönü düşünülerek bıi fazlalık kabul edilmez.

e) Âhâd haberle, kaçınılması imkansız olan "umumî belvâ", yanı sık sık vukû bulduğu için herkesin yapmak zorunda kaldığı hususlarda amel edilmez. Bu gibi durumlarda haberin mütevâtir veya meşhûr olması gerekir.

f) Yine Ebû Hanife âhâd haberlerin, seleften hiç kimse tarafından tenkid ve ta'n'a uğramaması; râvînin onu işittiği andan rivâyet ettiği ana kadar ezberinde tutması, haberi kimden aldığını hatırlamaması halinde, yazısına güvenmemesi; şüpheli hallerde uygulanmayan had cezalarında değişik rivâyetler bulunursa, ihtiyat yönünün tercih edilmesi; başka haberlerle desteklenene âhâd haberlerin alınması gibi prensipler geliştirmiştir (M. Zahid el-Kevserî, a.g.e., I, 27, 28) Aynı Müellif; Te'nîbü'l-Hatîb,1361 Kahire, s. 152-154).

Mürsel hadisler için de bazı şartlar öngörülmüştür. Senedi Hz. Peygamber'e ulaşmayan ve senedinde kopukluk bulunan hadîse mürsel veya munkatı' hadis denir. Şâfiîler mürsel için birtakım kabul şartları öne sürerken; Ebû Hanîfe ve İmam Mâlik mürsel hadisi kayıtsız-şartsız kabul eder. Yalnız hadîsi rivâyet eden râvinin sika olmasını yeterli görürler. Diğer yandan mürsel hadis, kendisinden daha kuvvetli olan bir delille çatışmamalıdır. İslâm'ın ilk devirlerinde mürsel hadislerle amel edilmiştir. Hattâ İbn Cerîr et-Taberî (ö. 310/922), "mürsel haberi mutlak olarak reddetmek hicrî ikinci yüzyılın başında ortaya çıkan bir bid'attır" demiştir. Buhârî ve Müslim gibi mûteber hadisçiler eserlerinde mürsel hadislere yer vermişler, bunları delil olarak zikretmişlerdir (Buharî, Ezân, 95; Ebû Zehra, Usûlü'l-Fıkh, s. 111).

Ebû Hanife'nın az hadis bildiğini, hadise gereken önemi vermediğini veya hadislere muhâlefet ettiğini, ya da zayıf hadisleri aldığını öne sürenler, mezhep imamlarının hadisleri kabul için ileri sürdükleri şartları tetkik etmeyen kimselerdir. Fitne ve yalanın yaygın olduğu bir devirde, Hz. Peygamber şöyle buyurdu, diyerek hadis nakleden herkesin rivâyet ettiği hadîsi kabul edenler, Hanefîlerin hadislere muhâlefet ettiğini sanırlar. Halbuki onlar, kitap, sünnet ve sahâbilerin hükümleri gibi nass'ların kaynaklarını araştırmada son derece titizlik göstermişler; nass'a dayanan ve kabule lâyık görülen, birbirine benzer meseleleri çıkardıkları temel prensibe dayandırarak bir kaide altında toplamışlardır. Tarafsız âlimlerin incelemesini göre, Ebû Hanife'nin ictihad şûrâsında kendisine yardımcı olan hadis hâfızlarının bulunduğu ve ictihadlarında bizzat üstadlarından öğrendiği dört bin kadar hadis kullandığı açığa çıkmıştır. Onun bazı hadisleri reddetmesi, hadisin sıhhati için ileri sürdüğü şartlara bu hadislerin uymaması yüzündendir. Ebû Hanife sahih hadîsi reddetmek bir yana, mürsel ve zayıf hadisleri bile kıyasa tercih etmiştir (İbn Hazm, el-İhkâm fi Usüli'l-Ahkâm, Nşr. A.M. Şakir Mısır (t.y.), s. 929; el-Kevserî, Te'nîb, s. 152; Mekkî, Menâkıb, II, 96).

Ebû Hanife ictihadlarında kıyas ve istihsana çok yer vermiştir. Kıyas; hakkında Kur'ân ve sünnette hüküm bulunmayan bir meselenin hükmünü, aralarındaki ortak illet dolayısıyla, hakkında nass bulunan meselenin hükmüne bağlamak demektir. Aslında daha önce sahâbe devrinden müctehid imamlar devrine kadar kıyasa başvurulmuştu. Ebû Hanife'nin yaptığı, kıyası kaideleştirmek, çok kullanmak ve henüz meydana gelmemiş hâdiselere de uygulamaktan ibarettir (İbnü'l-Kayyim, İ'lâmü'l-Muvakkıîn, l, 77, 227).

Kıyas uygun düşmeyen yerde Ebû Hanife istihsan yapardı. Ebû'l-Hasen el-Kerhî (ö. 340/951) İstihsânı şöyle tarif eder: "Müctehidin daha kuvvetli gördüğü bir husustan dolayı, bir meselede benzerlerin hükmünden başka bir hükme başvurmasıdır" (Ebû Zehra, a.g.e., s. 262). İmam Mâlik; "İstihsan ilmin onda dokuzudur" derken; İmam Şafiî, istihsanı şer'i bir delil saymamı ve onu " Bir kimsenin keyfine göre bir şeyi beğenmesi, hoş ve güzel bulmasıdır"sözleriyle reddetmiştir. Hattâ o, el-Ümm adlı eserinde, "Kitâbü İbtâli'l-İstihsân" başlıklı bir bölüm ayırarak, istihsâna hücum etmiştir (bk. el-Ümm, VII,267-277). İbn Hazm'a göre istihsan; "Nefsin arzuladığı ve beğendiği şekilde hükmetmektir" (İbn Hazm el-İhkâm, s. 22; İbn Hazm İbtâlü'l-Kıyâs, s. 5-6)

Ancak hiçbir İslâm hukukçusu, bu arada Hanefiler istihsânı bu şekilde anlamamışlardır. Aksi görüşte olanlar yanlış anladıkları için tenkitte bulunmuşlardır. Kıyası kabul edenler arasında Hanefilerin kastettiği anlamda istihsan yapmayan yoktur. Şafiilerin istihsânın aleyhinde öne sürdükleri deliller, doğru bulunursa, bu onların benimsediği kıyası da geçersiz kılar (M. Ebû Zehra, Usûlü'l-Fıkh, s. 270 vd.)

el-Kevserî'nin, Ebû Bekir er-Râzi'den (ö. 370/980) nakline göre, istihsan iki alanda cereyan eder. a) İctihad ve re'yimize bırakılmış miktarların miktar ve tespitinde re'yimizi kullanmak. Mehir, nafaka, tazminat bedeli, yasak ava karşılık kesilecek hayvanın takdirlerinde olduğu gibi. b) Daha kuvvetli bir delilden dolayı kıyası terketmek. es-Serahsî (ö. 490/ 1097) bunu şöyle açıklar: "Gerçekte istihsan iki kıyastan ibaret olup, birisi açık (celî) ve etkisi zayıftır. Buna "kıyas" adı verilir. Ötekisi kapalı (hafî) ve etkisi kuvvetlidir. Buna da "İstihsân" adı verilir, yani "kıyas-ı müstahsen" denilir. Bunlarda tercih, tesire göre olup, açıklık ve kapalılık sebebiyle değildir" (es-Serahsî, el-Mebsût, X, 145; el-Kevserî a.g.e., I, 24-27).

Yukarıdaki kıyasa şu örneği verebiliriz: Kurt vb. yırtıcı hayvanların etleri haram olduğu gibi, içtikleri suyun artığı da haramdır. Aynı şekilde yırtıcı kuşların da hem etleri, hem de artıkları haramdır. Bu zâhir (açık) kıyasın bir sonucudur. İstihsana göre ise, hafi (gizli) kıyas yoluna gidilerek, başka bir sonuca ulaşılır. Şöyle ki; yırtıcı hayvanların artıkları salyaları karıştığı için pistir, çünkü salyaları onların pis olan etlerinden meydana gelmektedir. Yırtıcı kuşlar ise, suyu gagalarıyla içtikleri için artıkları salyalarıyla temas etmez. Gagaları de kemik olduğu için artıkta herhangi bir eser bırakmaz. Buna göre, istihsânen yırtıcı kuşların artığı olan su pislenmez, ancak ihtiyat bakımından böyle bir suya mekruh denilir.

Bazan şer'i bir delille çatışan kıyas terkedilerek istihsan yoluna gidilir. Kıyasa göre, unutarak yiyip içen kimsenin orucu bozulur, fakat bu kimsenin orucunu bozulmayacağına dair Hz. Peygamber'den rivâyet edilen bir hadis (Buharî, Savm, 26; Müslim, Sıyam,171) sebebiyle kıyas terkedilmiştir. Yine namazda kahkaha ile gülenin, kıyasa göre yalnız namazının bozulması gerekirken, hadisle abdestinin de bozulacağı bildirilmiştir. (Zeylaî, Nasbu'r-Raye, I, 47). İstisnâ' (sanatkâra bir iş ısmarlama) akdinde, akde konu olan şey, akid sırasında mevcut olmadığı için kıyasa göre akdin bâtıl olması gerekirken, her devirde bu türlü akitle muâmele yapılageldiğinden, onun sıhhati üzerinde icmâ' veya örf teşekkül etmiş ve bu yüzden kıyas terkedilmiştir. Bazan zarûret yüzünden kıyas terkedilerek istihsan yapılır. Meselâ; kadının bütün vücudu mahremdir. Fakat, hastalık hâlinde doktorun onun bazı uzuvlarına bakması câiz olur. Burada, "zarûretler haram olan şeyleri mübah kılar" kaidesi uygulanır. Yukarıdaki örneklerden de anlaşılacağı gibi, Hanefilerin uyguladığı istihsan ya nass'a, ya kıyasa, ya icmâ'a yahut da zarûrete dayanmaktadır. Bu temele dayanan istihsânı, başka kavramlar altında da olsa Şâfiîlerin de kabul etmesi gerekir. Şâfiî'nin itirazları belki, sadece örf sebebiyle istihsan çeşidini içine alabilir. Çünkü örfün hüküm istinbâtı için bir temel teşkil edip etmemesi bu iki mezhep arasında ihtilâflıdır (bk. eş-Şâfiî, el-Ümm, VII, 267 vd.; el-Kevserî, a.g.e., I, 23-27; es-Serahsî, el-Mebsût, X, 145; es-Serahsî, el-Usûl, II, 201; Ebû Zehra, Usûlü'l-Fıkh, s. 263-273).

Hanefî mezhebi Irak'ta doğmuş ve Abbâsîler devrinde ülkenin başlıca fıkıh mezhebi olmuştur. Mezhep özellikle doğuya doğru yayılarak Horasan ve Mâverâunnehir'de en büyük gelişmesini göstermiştir. Birçok ünlü Hanefî hukukçu bu ülkelere mensuptur. Mağrib'te Hanefîler V. yüzyıla kadar Mâlikîlerle beraber bulunuyorlardı. Sicilya'da ise hâkim durumda idiler. Abbasîlerden sonra Hanefi mezhebinde bir gerileme görülmüşse de, Osmanlı devletinin kurulmasıyla yeniden gelişme olmuş; Osmanlı sınırları içinde, halkı başka bir mezhebe bağlı olan yerlere bile, İstanbul'dan Hanefi mezhebine sâlik hâkimlerin gönderilmesi, mezhebe buralarda resmîlik kazandırmıştır (Mısır ve Tunus'ta olduğu gibi). Günümüzde Afganistan, Pakistan, Türkistan, Buhara, Semerkand gibi Orta Asya ülkelerinde hanefîlik hakimdir. Bugün Türkiye ve Balkan Türkleri", Arnavutluk, Bosna-Hersek, Yunanistan, Bulgaristan ve Romanya müslümanları genel olarak Halefîdirler. Hicaz, Suriye Yemen'in, Aden bölgesindeki müslümanların bir kısmı da Hanefidir (Ebû Zehra, Ebû Hanife, terc. O, Keskioğlu, İst. 1966, s. 473 vd.).

Kaynak:Hamdi DÖNDÜREN ve
ADNAN ÖZTÜRK
 

 

Sitemizin, Sayfaları hazırlanırken www.baktube.tr.gg ve www.kuranmektebi.com  çeşitli web adreslerinden, dokumanlarından, Dini Kitap ve Dergilerden faydalanılmıştır  C.C razı olsun diyoruz.
 
Dinayetim  ve  İslamAkaid  Siteleri adına ADNAN  ÖZTÜRK.
 © Copyright 2007/2009, Dinayetim  ve  İslamAkaid    Web Tasarım: byAdnanoe 
 
                                                


Bugün 38120 ziyaretçi (128704 klik) kişi burdaydı!
 
RADYO İSLAM'I DİNLEMEKTESİNİZ, HAYIRLI RAMAZANLAR...

http://dinayetim.tr.gg/

Pageboss

SÜPER TEKLİFE GELİN SİZDE ÜYE OLUN, SİZDE PARA KAZANIN,MAİL OKUYARAK, ÜYE YAPARAK...

NE MUTLU TÜRKÜM DİYENE,Saraylarda süremem dağlarda sürdüğümü,Bin cihana değişmem şu öksüz Türklüğümü. ULU HUN KAĞANLIĞI,Yüzde Yüz Türk Olduğun Gün Cihan Senindir..

Shoppen-auf-Rechnung.com DepoDepo Vip Hizmeti'ne Hoşgeldiniz

Türkiye Hava Durumu
Web Tasarım: byAdnanoe

[40 MOTORA KAYIT]
[300 Arama Motorlarına Kayıt]


ADNAN ÖZTÜRK internet Sitesine Hoşgeldiniz
Atatürk Diyorki...
"Hepiniz milletvekili
olabilirsiniz,
bakan olabilirsiniz..
Hatta
cumhurbaşkanı
olabilirsiniz.
Fakat sanatkar
olamazsınız."
byAdnanoe

Türkiye Yol Haritasi

Lütfen Suyumuzu Tasarruflu ve Temiz Kullanalım, Ailemizi Çevremizi Biliçlendirelim, TEMA Vakfını Destekliyelim. byAdnanoe
Lütfen Suyumuzu Tasarruflu ve Temiz Kullanalım, Ailemizi Çevremizi Biliçlendirelim, TEMA Vakfını Destekliyelim. byAdnanoe

Sağlıklı bir hayat için elele. Sigarasız bir toplum için elele... verip bu sigara illetinden kurtulmalıyız. Hem kendimizi, hem de etrafımızdaki sevdiklerimizi düşünelim. Bize sigaranın hiç bir faydası olmadığı halde inanılmaz derece'de ZARARLI OLDUĞUNU SİGARA PAKETLER'İNİN ÜSTÜNE BİLE YAZIYORLAR. Fakat halen içmeye devam ediliyor. Neden sigara içiyorsunuz faydalı olan bir tarafı varmı YOK . Siz'de kendinize bir iyiylik yapın ve o illetten kurtulun.  byAdnanoe

BAŞBAKANLIK ACİL 150...
ALOBİLGİ SİTESİ SUNAR, ARADIGINIZ HERBİLGİ BURDA...RESMİ GAZETE...
DEVLET ARŞİVLERİ...GENELGE...
E-TÜRKİYE... MEVZUAT...
DTVT-BAŞBAKANLIK...METEO-HAVA DURUMU...
T.C-KİMLİK ...VERGİ...
ASİTEKAYIT, SİTENİZİ KENDİNİZ ARAMA MOTORLARINA KAYIT EDİNİZ... ALOBİLGİSİTEKAYIT, SİTENİZİ KENDİNİZ ARAMA MOTORLARINA KAYIT EDİNİZ...
TÜRKİYEDE İL İL BURS VEREN KURUMLAR... ANKARA GÜDÜL AKÇAKESE KÖYÜ HARİTA'DA GÖR...

Surftipp: Flashseiten
BOLindir kişisel siteler
 
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=

Ziyaretinize Teşekkürler Şuan. .Aktif Ziyaretiçi
Copyright  © 2009, DinAyetim İslamAkaid İlkSöz NamazNet DinlerDunyasi KitabiniOku ADNAN ÖZTÜRK'e aittir.
Designed:byAdnanoe
Bu site 1024x768 çözünürlüğünde firefox (1,2,3,3.5) - İnternet Explorer (6,7,8) - Google Chrome (1,2) - Opera (10) -Safari (4) tarayıcıları ile optimize edilmiştir. (En iyi İnternet Explorer 7 ile)

Telif Hakkı: Sitemizdeki konular diğer siteler tarafından kullanılmak isteniyorsa, ilgili sayfaya link verilmesi koşulu ile kullanılabilir. Link verilmeden ve kaynak gösterilmeden yayınlanması halinde, yasal yollara başvuru hakkımızı saklı tutarız! www.dinayetim.tr.gg

TÜRK TURAN BωRLωωω www.ergenekondestani.npage.de Sunar Türk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de Sunar Türk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de Sunar Türk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de Sunar Türk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de Sunar Türk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de Sunar
Türk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de SunarTürk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de SunarTürk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de SunarTürk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de SunarTürk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de SunarTürk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de Sunar
ADNAN ÖZTÜRK internet Sitesine Hosgeldiniz Designed: byAdnanoe
SADİ ÖZTÜRK KİMDİR? HAYATINA GİDER... ADNAN  ÖZTÜRK KİMDİR? HAYATINA GİDER... DİNİMİ ÖGRENİYORUM, WWW.DİNAYETİM.TR.GG SİTESİNE GİDER. AKCAKESEM KİŞİSEL SİTEMİZE GİDER KİYMİR VADİSİ SİTESİNE GİDER GÜNEŞ ENERJİ by-SOLAR SİTESİNE GİDER... AENERJİ  SİTESİNE GİDER... GÜDÜL KAZASİ KİŞİSEL SİTEMİZE GİDER ERGENEKON DESTANI SİTEMİZE GİDER

Site ekle arama motoru link pagerank hit kayıt...

free counters

IP

Klip Kodları-1Klip Kodları-2Klip Kodları-3Türk Mutfağı KoduYemek Tarifleri Kodu Yemek Tarifleri Kodu-2Peygamberler Tarihi-1Peygamberler Tarihi-2Ders izle Kodları-1Ders Kodları-2Burç Kodları-1Burç Kodları-2Padişahlar KoduSağlık KodlarıCanlı Tv KodlarıSitenize Tv KodlarıNostalji Tv KodlarıPlazma Tv KodlarıOnline Radyo KoduRüya Tabirleri KoduK.Sunal Resim KoduPara KodlarıBilgisayar Dersleri KoduKutsal Emanetler KoduHaber Arşivi KoduSondakika Haber KoduNamaz Vakitleri Koduİl il İmsakiye KoduWebmaster KodlarıTrt Kanalları KoduGünlük Gazeteler KoduKur'an Dersleri Koduİl İl Türkiye KoduResimli Şiir KodlarıŞiir Dinle KoduŞiir Dinle Kodu-2Kur'an Dersleri Koduİl İl Türkiye KoduOnline Oyun KoduE-Devlet KoduTv'de Bugün KoduGazete Oku KoduAtatürk Resim KodlarıGünlük Burç KoduLink Arşiv Kodları
WEBMASTER KODLARI========----==============--======[sitene ekle]